tajga

Przez jasne wody

914223_original

Wróciłem właśnie do cywilizacji, do miasteczka naftowców Wuktył, z największego parku narodowego Europy i Rosji — „Jugyd Wa”, co w języku komi oznacza ‘jasna (przezroczysta) woda’. Przepłynąłem setki kilometrów najczystszymi i najdzikszymi rzekami Europy — Podczerje i Szczugor. Wspaniała pora, początek jesieni. Przez ostatni tydzień udało mi się zrobić wiele ciekawych zdjęć. Dziś natomiast — przy wtórze siąpiącego deszczu, który nakrył północną krainę — wyruszam na północno-zachodni kraniec Rosji, do moich ukochanych miejsc…

914599_original915872_original914816_original915008_original915439_original915675_original916350_original916705_original916082_original

Panoramy Peczorsko-Iłyckiego Rezerwatu Biosfery

910903_original

Wróciłem do osiedla Jaksza z eskapady w górę rzeki Peczora. Najpierw dwieście kilometrów ciężarówką do malutkiej wsi Ust-Unja, a potem siedemdziesiąt pięć kilometrów drewnianą łódką z silnikiem po peczorskich płyciznach do osady strażników położonej nad ujściem rzeki Szyżym.

913443_original911260_originalMój przewodnik po Peczorze — strażnik Rezerwatu Peczorsko-Iłyckiego Aleksiej Woronin. Znawca rzeki, wirtuoz w poruszaniu się łodzią po mieliznach i płyciznach. Obecnie wody w rzece jest ledwie po kolana, a czasem jeszcze mniej, ale udało nam się dotrzeć do osady Szyżym.

911470_originalNie ma chyba w rosyjskich rezerwatach bardziej malowniczej osady strażników niż Szyżym. Do osady przyjechałem jednak nie ze względu na jej urodę i wygody, lecz ze względu na pierwotne, nieznające topora lasy. To właśnie tutaj, a także w graniczącym z rezerwatem od północy Parkiem Narodowym „Jugyd Wa”, zachował się największy w Europie masyw leśny nietknięty wycinką przemysłową. Lasy te zostały wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

911697_original912124_original912251_original912557_original912643_original913061_original913237_original913694_original914145_original

Z łoszakami na grzyby…

910014_original

A na śniadanie miałem dziś mleko prosto od łoszy!

O farmie łosi w Rezerwacie Peczorsko-Iłyckim opowiem szczegółowo po powrocie z ekspedycji — teraz brakuje na to czasu, płynę w górę Peczory na kilka dni. Powiem tylko tyle, że cudo to może zobaczyć każdy, kto przyjedzie do osiedla Jaksza. Na gości z daleka bezpośrednio na farmie czekają nowo wybudowane domki. A łosie przechadzają się tuż pod oknami!

Fotowspomnienia o Rezerwacie Zejskim

904666_original

Jestem już nad brzegiem Bajkału, w osadzie Ust-Barguzin. Tutaj mieści się siedziba połączonej dyrekcji Zabajkalskiego Parku Narodowego i Barguzińskiego Rezerwatu Biosfery. Na razie nie zrobiłem ani jednego zdjęcia nad Bajkałem, ale skoro znalazłem się w zasięgu szybkiego internetu, opublikuję fotografie sprzed prawie miesiąca, z Rezerwatu Zejskiego.

Górne zdjęcie zrobiłem na zboczach pasma górskiego Tukuringra. Zdjęcie poniżej — nad Zbiornikiem Zejskim, przez który przechodzi granica rezerwatu. Miejsce, gdzie stoi chatka, nazywa się Ludożerca. Kiedy jeszcze nie istniała tama i rzeka Giluj płynęła naturalnym korytem, znajdował się tu trudny do pokonania łodzią próg, na którym ginęli ludzie. Próg dawno temu skryła woda, ale nazwa pozostała.

904249_original

W Rezerwacie Zejskim

891373_original

W dzieciństwie zaczytywałem się książkami pisarza-geodety Grigorija Fiedosiejewa. I oto te same miejsca, w których mieszkał i pracował Fiedosiejew, te same krajobrazy, te same ewenkijskie toponimy… W Rezerwacie Zejskim (ros. Зейский заповедник), w pasmie górskim Tukuringra po dziś dzień można zobaczyć stare drewniane znaki geodezyjne, postawione przez ekspedycję Fiedosiejewa. Pomnik upamiętniający słynnego przewodnika Ułukitkana, wzniesiony rękoma samego Fiedosiejewa, znajduje się na brzegu Zbiornika Zejskiego we wsi Bomnak.

891428_originalGórnoreglowe bory świerkowe w paśmie Tukuringra.

891683_originalPoczątek czerwca, a na wysokości tysiąca trzystu metrów wciąż jeszcze pełno śniegu.

892533_original892782_original893079_originalZając bielak pożywiał się gałązkami brzozy.

892083_originalHale wysokogórskie pasma Tukuringra.

892284_originalPomiędzy tymi niebieskimi grzbietami kryje się Zbiornik Zejski. Wzdłuż jego brzegu przechodzi granica rezerwatu.

893252_originalBór świerkowy.

893588_originalW tych oto lasach złożonych ze świerków ajańskich szukałem wpisanych do Czerwonej Księgi borowiaków syberyjskich, ale te mnie przechytrzyły. Będzie powód, żeby tam wrócić.

893742_originalModrzewie dopiero co okryły się delikatną zielenią igiełek i wyglądają świeżo i strojnie…

895175_original894107_originalRóżanecznik lapoński na mokradle.

894774_original894323_originalA to inny gatunek różanecznika — dahurski, sfotografowany sześćset metrów niżej.

894577_originalZdjęcia do projektu „Kobierce mojej Ojczyzny”.

895266_originalPorosty na kamieniach w piętrze halnym.

895668_originalUczniowie z miasta Zeja z pewnością będą pamiętać ten dzień do końca życia. W rezerwacie istnieje kilka pomysłowo zaprojektowanych i zagospodarowanych ścieżek przyrodniczych, na których z pomocą pracowników można zapoznać się z dziką przyrodą, nie przynosząc jej szkody.

Na marach

887208_original

Moja wyprawa odbywa się zgodnie z planem. Pracowałem już w pięciu rezerwatach, przejechałem trzy tysiące kilometrów. Dziś dotarłem do miasta Zeja obwodu amurskiego. Jutro powinienem się znaleźć w Rezerwacie Zejskim (ros. Зейский заповедник).

Ponieważ mam dziś dostęp do internetu, to opowiem nieco o marach — krajobrazie mało znanym mieszkańcom środkowoeuropejskiej części Rosji. Mar (ros. марь) to otwarta przestrzeń porośnięta z rzadka wątłymi drzewami, bagno na wiecznej zmarzlinie. Federalna trasa łącząca Chabarowsk i Czytę wielokrotnie przecina mary, wyjątkowo rozległe w Żydowskim Obwodzie Autonomicznym: w rezerwacie „Bastak” (ros. заповедкник „Бастак”) i jego okolicach.

887481_originalW rezerwacie „Bastak” nocowałem na skraju rozległego maru, licząc, że uda mi się zobaczyć rzadkiego żurawia białogłowego. Udało się zobaczyć, ale z odległości kilkuset metrów, tak więc zdjęcia żurawia nie będzie.

888464_originalAle tego oto mieszkańca marów udało się sfotografować. Kulik syberyjski — zadziwiający ptak z Czerwonej Księgi. Największy kulik Rosji. Na zimę odlatuje do Australii.

887580_originalWieczór nad marem.

887918_original888265_original889055_originalWczesny ranek.

889374_originalOrnitolog rezerwatu „Bastak” Andriej Awierin razem ze swoimi kolegami z Chin poszukuje żurawia białogłowego.