Dolina Gejzerów, jakiej więcej nie ujrzymy

Malachite Grotto and falls

Zejście lawiny błotnej 3 czerwca 2007 roku, o której opowiadałem w poprzednim poście, i powstanie w konsekwencji jeziora osuwiskowego — zmieniło oblicze Doliny Gejzerów. Kilkadziesiąt unikalnych obiektów przyrodniczych przestało istnieć. Zachowały się jednak w blaknących wspomnieniach ludzi, a także na fotografiach i taśmie filmowej. Dlatego przyszłe pokolenia będą wiedzieć, jak wyglądały niegdysiejsze gejzery Doliny.

Dolinę Gejzerów zacząłem fotografować w 2005 roku i byłem ostatnim, który uwiecznił stracone na zawsze gejzery i inne obiekty związane z działalnością wulkaniczną.

Gejzer Fakieł (ros. Факел). Zdjęcie to zrobiłem 1 czerwca 2007 roku — dwa dni przed tym, jak ten niewielki gejzer został pogrzebany na głębokości kilkudziesięciu metrów.

Lesser Geyser

Wybuch gejzeru Małyj (ros. Малый). Obecnie o jego istnieniu przypominają kręgi na tafli jeziora osuwiskowego, pojawiające się nad miejscem, gdzie wcześniej znajdował się ów gejzer.

Gejzer Sacharnyj (ros. Сахарный).

Mini falls

Gejzer Skalistyj (ros. Скалистый).

Geysers lining river

Gorące źródło Łafiet (ros. Лафет).

Geyser River rapids

Rzeka Giejziernaja (ros. Гейзерная) została zasypana milionami metrów sześciennych ziemi i wygląda teraz zupełnie inaczej.

Waterfall Creek

Miejsce ujścia ciepłego potoku Wodopadnyj (ros. Водопадный) do rzeki Giejziernaja. Wąwozem tego właśnie potoku zeszła lawina błotna, która pogrzebała 30-metrowy wodospad i przegrodziła kanion rzeki Giejziernaja.

Warm waterfall on Waterfall River

Jeszcze jedno zdjęcie ciepłego wodospadu u ujścia potoku Wodopadnyj. U dołu po lewej widać niewielki gejzer Szyło (ros. Шило).

Parę słów o gejzerach

Gejzery to rzadkie zjawisko, na całym świecie jest ich zaledwie około tysiąca. Na Ziemi istnieją cztery duże obszary geotermalne z czynnymi gejzerami: w Yellowstone w USA (skupisko około połowy wszystkich istniejących gejzerów), na Islandii, Nowej Zelandii i Kamczatce. Oprócz tego istnieją także niewielkie grupy gejzerów lub pojedyncze gejzery w Chile, Japonii, Chinach i innych miejscach. O islandzkich gejzerach mieszkańcy Europy usłyszeli po raz pierwszy jeszcze w XIII wieku. O gejzerach z Yellowstone cywilizowany świat dowiedział się w pierwszym dziesięcioleciu XIX wieku od trapera Johna Coltera, jednak nikt mu nie uwierzył, jego opowieści uznano za wymysły człowieka zbyt długo żyjącego z dala od cywilizacji. Musiało upłynąć jeszcze ponad 50 lat, zanim specjalne ekspedycje z udziałem malarzy i fotografów przekonały ludzkość o istnieniu największych w świecie pól gejzerowych, położonych w gigantycznej kalderze drzemiącego superwulkanu. W 1872 roku gejzery z Yellowstone znalazły się pod ochroną pierwszego na świecie parku narodowego. W 1850 roku za sprawą misjonarza R. Taylora świat dowiedział się o gejzerach Nowej Zelandii. I dopiero w 1941 roku, a więc całkiem niedawno w historycznej skali, dokonano jednego z najwspanialszych geograficznych odkryć na naszej planecie. Pracownicy Rezerwatu Kronockiego: geolog T. Ustinowa i jej przewodnik A. Krupienin byli najprawdopodobniej pierwszymi ludźmi, którzy stanęli na brzegu rzeki nazwanej przez nich Giejziernaja (‘gejzerowa’).

Co zagraża gejzerom? Jak długo żyją? Na niektórych geotermalnych obszarach planety jedyną pozostałością po gejzerach są zbudowane z gejzerytu tarczowe wzniesienia. Znajdowano je nawet w Europie — we Włoszech i w Czechach. W XIX wieku w Nowej Zelandii, na Wyspie Północnej było pięć wielkich pól gejzerowych z około 220 czynnymi gejzerami. Zachowało się tylko jedno z 58 gejzerami, przy czym niektóre z nich są bardzo małe. Przyczyny zniknięcia nowozelandzkich gejzerów są różne: naturalne kataklizmy (erupcja wulkanu Tarawera, zmiana poziomu wód gruntowych), odwierty pod budowę elektrowni geotermicznych, zatopienia przy budowie elektrowni wodnych. Najpotężniejszy na Ziemi gejzer Waimangu z Nowej Zelandii był aktywny w latach 1899-1904. W czasie każdej erupcji wyrzucał około 800 ton wody, a silny strumień wrzątku podnosił kamienie na wysokość 500 metrów! Znane są nawet przypadki śmierci ludzi, którzy znaleźli się zbyt blisko tryskającego giganta. Jednak Waimangu przestał wybuchać na skutek obniżenia poziomu wody w sąsiednim jeziorze.

Na Kamczatce jeszcze całkiem niedawno niewielkie gejzery znajdowały się także w innych miejscach, poza granicami Doliny Gejzerów: na termalnych źródłach Bolsze-Bannyje, Paużetskije, Kirieunskije (ros. Больше-Банные, Паужетские, Киреунские источники). Obecnie są już nieaktywne. Ale za to w 1992 roku na brzegu Jeziora Karymskiego, nieopodal wulkanu Karymskiego, zaczęły tryskać dwa niewielkie gejzery. Dwa lata temu pojawił się gejzer także w kalderze wulkanu Uzon.

Na szczęście centralna część Doliny Gejzerów i największe gejzery (Wielikan i Grot) nie ucierpiały na skutek lawiny błotnej. Wprost przeciwnie, znalazłszy się w sąsiedztwie górskiego jeziora, gejzery tylko zyskały na urodzie. Tak więc życie Doliny nadal się toczy!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s